Xuất khẩu thủy sản quý II/2019: tăng trưởng trong khó khăn

Đăng bởi: Nguyễn Dương   -   Thứ sáu, 31/05/2019, 17:35 PM

Xuất khẩu thủy sản quý đầu năm 2019 tăng chưa tới 2% so với cùng kỳ, do nhiều khó khăn từ các thị trường. VASEP dự báo, xuất khẩu thủy sản quý II/2019 trong trường hợp khả quan nhất cũng chỉ tăng 8% so với quý trước đó.

Tăng trưởng chậm lại

Báo cáo về xuất khẩu thủy sản quý I/2019, Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu Thủy sản (VASEP) cho biết, giá trị xuất khẩu cả nước chỉ đạt gần 1,8 tỷ USD (tăng chưa tới 2% so với cùng kỳ). Hai mặt hàng chủ lực của ngành là tôm và cá tra đều gặp những thách thức lớn.

Cụ thể, trong quý đầu năm 2019, tôm xuất khẩu đạt gần 620 triệu USD (giảm 17% so với cùng kỳ năm 2018). Sự sụt giảm không phải là nhất thời, VASEP dự báo, đây là xu hướng sẽ còn kéo dài trong nhiều tháng tới.

 

 

Theo Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn, nguồn cung tôm trên thế giới hiện vẫn còn cao, giá tôm trong giai đoạn cuối năm 2018 sụt giảm khoảng 10-30%. Giá tôm Việt Nam vẫn cao do chi phí đầu vào tăng nên khó cạnh tranh với tôm các nước khác như Ấn Độ, Indonesia. Ngoài ra, nhu cầu tiêu thụ tôm trên thế giới được dự báo sụt giảm trong năm 2019 cùng với nhiều ảnh hưởng thời tiết khó triển vọng xuất khẩu khó lạc quan.

Thị trường xuất khẩu chủ lực tôm là Mỹ hiện cũng xuất hiện nhiều rào cản mới. Ngày 9/4/2019, Bộ Thương mại Mỹ (DOC) đã công bố mức thuế chống bán phá giá sơ bộ cho tôm Việt Nam trong giai đoạn xem xét hành chính lần thứ 13 (POR13), với 31 doanh nghiệp được hưởng mức thuế 0%. Tuy nhiên, ông Trương Đình Hòe - Tổng Thư ký VASEP cho rằng, công bố này chỉ mới tạo ra tác động tích cực về mặt tinh thần cho các doanh nghiệp. Tất cả còn phụ thuộc vào phán quyết cuối cùng vào tháng 9/2019.

Ngoài ra, xuất khẩu tôm của Trung Quốc sang Mỹ gặp trở ngại cũng ảnh hưởng đến hoạt động xuất khẩu tôm chưa qua chế biến của Việt Nam sang Tung Quốc. Hiện thị trường này chiếm đến 94% tổng số lô hàng tôm chưa qua chế biến của Việt Nam.

 

 

Đối với cá tra, sau khi tăng nóng đến 37% trong quý cuối năm 2018, quý I/2019 chỉ còn tăng 8%. Khó khăn lớn nhất của cá tra là mức thuế chống bán phá phá tại thị trường Mỹ (đợt xem xét hành chính lần thứ 14) cao hơn nhiều so với kết quả sơ bộ đã được công bố hồi tháng 9/2018. Trong khi đó, thị trường lớn nhất là khu vực EU cũng giảm mạnh gần 30% giá trị trong quý I/2019.

Chuyển hướng thị trường

VASEP cho biết, trước những khó khăn trên, xuất khẩu thủy sản trong quý II/2019 khó tăng mạnh. Trong điều kiện lạc quan nhất, tăng trưởng của ngành chỉ đạt mức 8% so với cùng kỳ. Tăng trưởng khả quan nhất là các mặt hàng hải sản như cá ngừ, mực, bạch tuộc và cá biển. Các mặt hàng này đã tăng trưởng khoảng 20% trong quý I/2019. Trao đổi thêm, ông Trương Đình Hòe – Tổng Thư ký VASEP nói, mức tăng trưởng này đạt được trong điều kiện xuất khẩu tôm và cá tra vẫn ổn định.

Bà Nguyễn Ngô Vi Tâm – Tổng Giám đốc Công ty Cổ phần Vĩnh Hoàn (VHC) đánh giá, khó khăn từ các thị trường lớn như Mỹ và EU có thể khiến doanh nghiệp chuyển hướng sang các thị trường khác. Riêng Vĩnh Hoàn vẫn xuất khẩu cá tra vào Mỹ và EU ổn định, do không bị đánh thuế chống bán phá giá, chỉ phải đóng thuế nhập khẩu.

Tín hiệu khả quan đầu tiên đến từ Nhật Bản. Trong tháng 4/2019, Nhật Bản chính thức trở thành thị trường thứ 10 nhật khẩu thủy sản nhiều nhất của Việt Nam. Đối với mặt hàng cá tra phile đông lạnh, trước nay Việt Nam vẫn được Nhật miễn thuế hoàn toàn nhờ các hiệp định thương mại tự do (Việt Nam - Nhật Bản, ASEAN - Nhật Bản). Ngoài ra, CPTPP (Hiệp định Đối tác Toàn diện và Tiến bộ xuyên Thái Bình Dương) trở thành đòn bẩy giúp doanh nghiệp Việt xuất khẩu sang Nhật nhiều hơn, nhờ có thêm nhiều mặt hàng thủy sản được miễn thuế. Chẳng hạn, cá tra được miễn thuế nhập khẩu từ mức 3,5-10,5% hiện tại.

 

 

Không chỉ Nhật, các nước châu Á khác là định hướng mà các doanh nghiệp xuất khẩu thủy sản Việt nhắm đến. Ngoài Mỹ, Công ty Thủy sản Cửu Long An Giang (ACL) đã dịch chuyển cơ cấu bán hàng với nhiều phân khúc khác nhau tại nhiều thị trường trong quý I/2019. Ngoài thị phần đáng kể tại Trung Đông, ACL cũng xuất khẩu mạnh vào Trung Quốc. Trong năm 2018, doanh số xuất vào Trung Quốc của ACL tăng gần 30%.

Công ty Xuất nhập khẩu Thủy sản Bến Tre (ABT) cũng không xuất cá tra sang Mỹ mà chỉ tập trung tại các thị trường Nhật Bản, châu Âu vì có biên lợi nhuận tốt hơn. Nhờ vậy, ABT đạt lợi nhuận sau thuế 11 tỷ đồng trong quý I/2019, tăng 24% so với cùng kỳ. Còn năm 2018, công ty này lãi gần 67 tỷ đồng, tăng 135% so với 2017.

VASEP cho rằng, với nhiều lợi thế về thuế suất khi thực hiện các hiệp định thương mại, ASEAN đang được kỳ vọng là thị trường xuất khẩu thủy sản tiềm năng, giúp doanh nghiệp giảm phụ thuộc vào các thị trường chính. Theo VASEP, dù mục tiêu xuất khẩu có thể đạt 1 tỷ USD trong thời gian gần, nhưng ASEAN chưa được doanh nghiệp Việt Nam chú ý đầu tư nhiều.

video xem nhiều