Khi người nuôi bò đổ sữa

Đăng bởi: Khiết Nguyên   -   Thứ bảy, 05/05/2018, 15:53 PM

Một clip vừa đưa lên mạng xã hội cho thấy những người nông dân nuôi bò đã đổ sữa để gây sự chú ý của xã hội đối với tình cảnh mà họ đang gặp phải.

Theo những người nuôi bò sữa ở thị xã Thái Hòa, Nghệ An thì các đơn vị thu mua đột ngột giảm giá thu mua sữa từ 14.000 đồng/lít xuống còn 8000 đồng/lít nên họ lâm vào tình trạng khốn đốn sợ không có tiền trả lãi ngân hàng.Được biết các hộ nuôi bò sữa hầu hết đều phải vay ngân hàng ngoài nguồn vốn ít ỏi có sẵn để nuôi bò sữa.Việc các đơn vị thu mua đột ngột giảm giá đẩy họ vào tình thế rất khó khăn.

Chúng tôi đang liên hệ với các đơn vị thu mua để tìm câu trả lời, tuy nhiên tình hình như trên không phải mới diễn ra lần đầu.

Liên quan tới clip nêu trên, một người đàn ông sau này được làm rõ là ông Nguyễn Văn Đức (xã Nghĩa Mỹ, huyện Nghĩa Đàn, tỉnh Nghệ An) đổ 4 bình sữa to mà nguyên nhân được cho là do giá mua quá thấp, ông Ngô Công Thắng - Giám đốc nhà máy sữa Vinamilk Nghệ An nói với báo chí: “Thông tin này, tôi đã nắm được. Chúng tôi sẽ cho người làm việc với ông Đức".

Theo ông Đức, giá cả thì chúng tôi có ký hợp đồng với các hộ dân với giá dao động từ 8.000 đồng tới 14.000 đồng tùy chất lượng, thời điểm. Còn về vấn đề anh Đức đổ sữa xuống đất thì tôi không bình luận gì. Chúng tôi sẽ có cuộc đối thoại với những hộ dân nuôi bò sữa trên địa bàn,có thông tin gì chúng tôi sẽ cung cấp.

Trong đoạn clip đổ sữa xuống đất của ông Nguyễn Văn Đức, người xem nghe rõ mồn một: “Tất cả bà con đưa điện thoại ra quay cảnh đổ sữa. Tôi phải đòi lại công bằng cho mọi người, không có lý do gì mà giảm giá sữa. Từ 14.000 đồng/lít giờ giảm xuống 8.000 đồng là sao”, sau đó, ông Đức cầm từng xô sữa đổ hết.

Người mua sữa uống giá đắt người bán sữa giá rẻ

Đó là một nghịch lý tồn tại suốt nhiều năm qua, giá sữa cho tiêu dùng luôn cao còn nông dân thì luôn phải bán giá rẻ, cứ một chu kỳ nào đó thì giá thu mua sữa lại xuống đột ngột.

Năm 2016 tại vùng đất mệnh danh là “rún sữa” Ba Vì, người nông dân phải khóc ròng vì giá thu mua sữa thấp.

Chúng tôi nhắc lại sự kiện này vì nó phản ánh cơ bản tình hình và nguyên nhân.

Trong khi sữa tươi trong nước vẫn bị cho là thiếu; mỗi năm phải nhập sữa bột trị giá hơn 1 tỷ USD thì tại tỉnh Lâm Đồng và huyện Gia Lâm (Hà Nội) người nông dân đã phải đổ sữa ra đường. Năm 2016 tại huyện Ba Vì, hàng trăm hộ nông dân nuôi bò sữa phải cay đắng bán đi hàng trăm con bò sữa với giá bằng bò thịt do... giá sữa thu mua rẻ mạt: 1 lít sữa tươi chỉ ngang 1 lít nước lọc đóng chai!

Báo cáo của UBND huyện Ba Vì cho thấy, tính đến tháng 6/2015, tổng đàn bò sữa trên toàn huyện là 9.300 con tại 20 xã chăn nuôi bò sữa, tập trung chủ yếu ở 3 xã Vân Hòa, Yên Bài và Tản Lĩnh. Trong đó, chủ yếu bò sữa được chăn nuôi theo hình thức hộ gia đình với 1.600 hộ chăn nuôi bò sữa, bình quân mỗi hộ dân nuôi 5 - 6 con, một số hộ dân có quy mô từ 20 - 30 con.

Chăn nuôi bò sữa những năm qua đã trở thành nghề cho thu nhập khá, nhiều gia đình có thu nhập từ 300 - 500 triệu đồng/năm, giúp xóa đói, giảm nghèo và làm giàu trên chính quê hương mình. Tuy nhiên, trong năm 2016, do ảnh hưởng của giá sữa sụt giảm cho nên tính đến tháng 11/2016, đàn bò sữa của huyện chỉ còn 7.630 con.

Trên địa bàn huyện hiện đang có 2 công ty thu mua, tiêu thụ sữa chính là Công ty CP sữa Quốc tế IDP, chiếm 80% sản lượng sữa toàn huyện, với công suất 48 triệu lít/năm và Công ty CP sữa Ba Vì, chiếm 10 - 12%), công suất 18 triệu lít/năm; giá thu mua hiện nay từ 9.500 - 10.000 đồng/kg. Nếu theo con số báo cáo trên, tổng đàn bò sữa tại huyện Ba Vì (tính đến tháng 11/2016), giảm 1.677 con so với tháng 6/2015.

Tuy nhiên, do chất lượng sữa không đảm bảo chất lượng và đồng chất lượng,  giá thu mua sữa giảm, cuộc sống người nuôi bò gặp nhiều khó khăn. "Thời điểm năm 2008, giá sữa thu mua là 13.000 đồng/lít sữa và giá cám khoảng 200.000 đồng/bao. Bây giờ, giá cám tăng 280.000 đồng/bao, nhưng giá sữa chỉ còn 9.000 – 10.000 đồng/lít. Trong khi sản lượng sữa thu được chỉ khoảng 15 lít/con/ngày khiến người nuôi bò sữa gặp nhiều khó khăn", nhiều người nuôi bò trình bày.

Từ chỗ đua nhau đóng chuồng trại nuôi bò sữa người nông dân Ba Vì lại đua nhau bán tháo đàn bò sữa để cắt lỗ.

Nhiều cuộc khảo sát của cơ quan chuyên ngành sau đó cho thấy vì nuôi bò theo kiểu thủ công, chọn giống không đạt chuẩn nên chất lượng sữa không đảm bảo theo yêu cầu nghiêm ngặt của những đơn vị thu mua.

Đó cũng là tình trạng chung của ngành nuôi bò sữa thủ công trên toàn quốc.Người nông dân đua nhau đóng chuồng trại nuôi bò sữa khi sữa được giá rồi cũng bán đổ bán tháo đàn bò khi sữa thu mua rớt giá vì nguyên nhân chất lượng hay biến động của thị trường giá sữa thế giới.

Giảm bò sữa chuyển sang nuôi bò siêu thịt

Đó là giải pháp của nhiều hộ nông dân được TP.HCM khuyến khích.

Một khuyến nông viên xã Tân Phú Trung (huyện Củ Chi, TP.HCM) cho biết, gia đình ông cũng đã chuyển đàn bò sữa 15 con sang nuôi bò thịt lai giống ngoại. Nguyên nhân là đàn bò sữa cho năng suất rất thấp (dưới 10kg sữa/con/ngày), thu không đủ bù chi. Hơn nữa, công ty thu mua yêu cầu chất lượng sữa ngày càng cao trong khi giá thịt bò ổn định, luôn đứng mức cao nhiều năm qua. 

“Tôi tính, mỗi con bò thịt giống hiện mua khoảng 2 triệu đồng, nhưng nuôi 2 năm sau đã có thể bán khoảng 40 triệu. Vừa rồi tôi bán 2 con bò thịt với giá như thế” . Tuy nhiên, cũng theo ông này, để nuôi bò siêu thịt đạt chất lượng, đạt yêu cầu, phải nắm vững kỹ thuật chăm sóc, nuôi dưỡng, và nhất là phải gầy được tổng đàn bò tương đối lớn để có tỷ suất lợi nhuận cao.

Sau thời gian nhân giống bò siêu thịt, bằng việc cho những bò sữa cái HF có khả năng sinh sản tốt gieo tinh các dòng bò thịt cao sản chuyên dụng, như: Red Angus và BBB (Blanc-Blue-Belgium), hiện ông  có 3 con bê lai BBB và Red Angus với ngoại hình đẹp, cơ bắp phát triển, sức đề kháng tốt, thích nghi với điều kiện khí hậu của địa phương, tăng trọng bình quân của bê khoảng 24 kg/con/tháng. Còn bê cái lai Red Angus có trọng lượng sơ sinh 30kg/con, 4 tháng tuổi đạt 138kg/con.

 TP.HCM ban hành chương trình phát triển đàn bò thịt song song với đàn bò sữa. Theo đó, TP.HCM khuyến cáo người nuôi bò sữa không đạt các yêu cầu về số lượng đàn, năng suất (dưới 17kg/con/ngày) nên chuyển sang nuôi bò thịt.

Hiện bò lai Sind địa phương nuôi trong 18 tháng chỉ đạt cân nặng 250 - 300kg/con, nhưng với bò được sinh ra từ việc phối tinh bò cao sản với bò sữa cái hay phối với bò lai Sind, cùng thời gian như vậy đạt 380 - 400kg/con. Với 2 chỉ số khối lượng và giá bán đã có sự chênh lệch khá lớn về lợi nhuận.

Ngoài ra, TP.HCM cũng khuyến khích người dân giữ lại những con bê sữa đực, nuôi làm bò thịt... Sở này cho rằng, trước mắt, có hai hướng để nhân đàn bò thịt cao sản: Dùng tinh bò thịt cao sản nhập khẩu phối với bò cái lai Sind (bò nền tại chỗ) hoặc sử dụng bò sữa cái sinh sản nhưng năng suất sữa thấp để phối tinh bò thịt cao sản.

Các công ty sữa cũng hạn chế dần việc thu mua trong nông dân và tiến tới việc thành lập các đại công trường để nuôi bò sữa theo hướng thuần túy thiên nhiên, thổ nhưỡng thích hợp để thu được dòng sữa đảm bảo chất lượng theo tiêu chuẩn VN và thế giới hiện nay.

Nguồn: Trúc Quỳnh.

video xem nhiều